भगवती उमायाः प्रादुर्भाववर्णनम्
भगवती उमायाः प्रादुर्भाववर्णनम्
॥ उमोवाच ॥
Umā said
उमाले भनिन्
न ब्रह्मा न मुरारातिर्न पुरारातिरीश्वरः।
मदग्रे गर्वितुं किंचित्का कथान्यसुपर्वणाम्॥ २७
मदग्रे गर्वितुं किंचित्का कथान्यसुपर्वणाम्॥ २७
Neither Brahmā, nor Viṣṇu (the enemy of Mura), nor Śiva (the enemy of Tripura) is the Lord who can boast anything before Me; what to speak of other demigods?
न ब्रह्मा, न मुरारि (विष्णु), न पुरारि (शिव) मेरो अगाडि केही घमण्ड गर्न सक्ने ईश्वर होइनन्; अरू देवताहरूको त कुरै के गर्नु?
परं ब्रह्म परं ज्योतिः प्रणवद्वन्द्वरूपिणी।
अहमेवास्मि सकलं मदन्यो नास्ति कश्चन॥ २८
अहमेवास्मि सकलं मदन्यो नास्ति कश्चन॥ २८
I am the Supreme Brahman, the Supreme Light, the form of the sacred syllable Oṁ and its twofold manifestation. I alone am everything; other than Me, nothing exists.
म नै परम ब्रह्म हुँ, परम ज्योति हुँ, प्रणव (ॐ) र त्यसको द्वन्द्वरूपिणी हुँ। म नै सबै केही हुँ; म बाहेक अरू केही छैन।
निराकारापि साकारा सर्वतत्त्वस्वरूपिणी।
अप्रतर्क्यगुणा नित्या कार्यकारणरूपिणी॥ २९
अप्रतर्क्यगुणा नित्या कार्यकारणरूपिणी॥ २९
Though formless, I possess form too; I am the essence of all principles (tattvas). I am beyond logic, eternal, and of the nature of both cause and effect.
निराकार भए पनि म साकार छु, सबै तत्त्वहरूको स्वरूप हुँ। म तर्कभन्दा पर, नित्य हुँ, र कार्य र कारण दुवैको रूप हुँ।
कदाचिद्दयिताकारा कदाचित्पुरुषाकृतिः।
कदाचिदुभयाकारा सर्वाकाराहमीश्वरी॥ ३०
कदाचिदुभयाकारा सर्वाकाराहमीश्वरी॥ ३०
Sometimes I appear as the beloved consort (female form), sometimes as the male form, sometimes as both forms together. I am the Supreme Goddess of all forms.
कहिले म प्रियाको रूपमा हुन्छु, कहिले पुरुषको आकृतिमा, कहिले दुवैको रूपमा। म सबै आकारवाली ईश्वरी हुँ।
विरञ्चिः सृष्टिकर्ताहं जगत्पाताहमच्युतः।
रुद्र: संहारकर्ताहं सर्वविश्वविमोहिनी॥ ३१
रुद्र: संहारकर्ताहं सर्वविश्वविमोहिनी॥ ३१
I am Brahmā (Virañci) the creator, I am Acyuta (Viṣṇu) the protector of the universe, I am Rudra (Śiva) the destroyer, and I am the deluder of the entire world.
म नै ब्रह्मा (विरञ्चि) सृष्टि गर्ने, म नै अच्युत (विष्णु) जगत्को पालनकर्ता, म नै रुद्र (शिव) संहारकर्ता, र म नै सम्पूर्ण विश्वलाई मोहित पार्ने हुँ।
कालिकाकमलावाणीमुखाः सर्वा हि शक्तयः।
मदंशादेव संजातास्तथेमा: सकला: कलाः॥ ३२
मदंशादेव संजातास्तथेमा: सकला: कलाः॥ ३२
All the powers, such as Kālī, Kamalā (Lakṣmī), Vāṇī (Sarasvatī), and others, are born only from a part of Me. Similarly, all these (other) arts and energies are My fragments.
काली, कमला (लक्ष्मी), वाणी (सरस्वती) लगायत सबै शक्तिहरू मेरो अंशले मात्र जन्मिएका हुन्। यस्तै यी सबै कलाहरू पनि मेरै अंश हुन्।
मत्प्रभावाज्जिता: सर्वे युष्माभिर्दितिनन्दनाः।
तामविज्ञाय मां यूयं वृथा सर्वेशमानिनः॥ ३३
तामविज्ञाय मां यूयं वृथा सर्वेशमानिनः॥ ३३
By My influence only, all the sons of Diti (demons) have been conquered by you. But not knowing Me, you falsely consider yourselves as the lords of everything.
मेरै प्रभावले दितिका सबै सन्तानहरू (दैत्यहरू) तिमीहरूद्वारा जितिएका छन्। तर मलाई नचिनेर तिमीहरू व्यर्थमा नै सबैका ईश्वर ठान्दछौ।
यथा दारुमयीं योषां नर्तयत्यैन्द्रजालिकः।
तथैव सर्वभूतानि नर्तयाम्यहमीश्वरी॥ ३४
तथैव सर्वभूतानि नर्तयाम्यहमीश्वरी॥ ३४
Just as a magician makes a wooden doll dance, in the same way, I, the Supreme Goddess, make all beings dance.
जसरी एउटा जादूगरले काठको पुतली नचाउँछ, त्यसरी नै म, ईश्वरी, सबै प्राणीहरूलाई नचाउँछु।
मद्भयाद्वाति पवनः सर्वं दहति हव्यभुक्।
लोकपाला: प्रकुर्वन्ति स्वस्वकर्माण्यनारतम्॥ ३५
लोकपाला: प्रकुर्वन्ति स्वस्वकर्माण्यनारतम्॥ ३५
Out of fear of Me, the wind blows; out of fear of Me, the fire burns everything. The protectors of the worlds (Lokapālas) constantly perform their respective duties.
मेरो डरले बतास चल्छ, मेरो डरले अग्निले सबै जलाउँछ। लोकपालहरूले आ-आफ्नो कर्म निरन्तर गर्दै छन्।
कदाचिद्देववर्गाणां कदाचिद्दितिजन्मनाम्।
करोमि विजयं सम्यक् स्वतन्त्रा निजलीलया॥ ३६
करोमि विजयं सम्यक् स्वतन्त्रा निजलीलया॥ ३६
Sometimes I cause victory for the hosts of gods, and sometimes for the demons (born of Diti), perfectly by My independent will, just for My own sport (līlā).
कहिले देवताहरूको, त कहिले दैत्यहरूको (दितिको सन्तान) म विजय गराउँछु, पूर्ण रूपमा आफ्नो स्वतन्त्र इच्छाले, मेरो निज लीलाको लागि।
अविनाशि परं धाम मायातीतं परात्परम्।
श्रुतयो वर्णयन्ते यत्तद्रूपं तु ममैव हि॥ ३७
श्रुतयो वर्णयन्ते यत्तद्रूपं तु ममैव हि॥ ३७
That indestructible supreme abode, beyond Māyā, higher than the highest, which the Vedas (Śrutis) describe — that form is indeed Mine alone.
त्यो अविनाशी परम धाम, मायाभन्दा पर, परात्पर, जसलाई श्रुतिहरू (वेदहरू) वर्णन गर्छन् — त्यो रूप मेरो मात्र हो।
सगुणं निर्गुणं चेति मद्रूपं द्विविधं मतम्।
मायाशबलितं चैकं द्वितीयं तदनाश्रितम्॥ ३८
मायाशबलितं चैकं द्वितीयं तदनाश्रितम्॥ ३८
My form is considered to be of two types: with attributes (Saguṇa) and without attributes (Nirguṇa). One is tinged by Māyā, and the other is completely beyond it.
मेरो रूप दुई प्रकारको मानिन्छ: सगुण र निर्गुण। एउटा मायाले व्याप्त छ, र दोस्रो त्यसभन्दा पूर्णतः असंलग्न छ।
एवं विज्ञाय मां देवा: स्वं स्वं गर्वं विहाय च।
भजत प्रणयोपेताः प्रकृतिं मां सनातनीम्॥ ३९
भजत प्रणयोपेताः प्रकृतिं मां सनातनीम्॥ ३९
Thus knowing Me, O gods, give up all your pride and worship Me, the eternal Prakṛti (Primordial Nature), with deep affection.
यसरी मलाई जानेर, हे देवताहरू, आ-आफ्नो घमण्ड त्यागेर, प्रणययुक्त भई सनातनी प्रकृति — मलाई भजन गर।
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायामुमाप्रादुर्भाववर्णनं नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥ ४९ ॥
Thus ends the 49th chapter named "Description of the Manifestation of Umā" in the fifth section Umāsaṃhitā of the glorious Śivamahāpurāṇa.
No comments:
Post a Comment